Posts made in Νοέμβριος, 2021

Τι είναι ο αστρολάβος;;;

Τι είναι ο αστρολάβος;;;

Ο αστρολάβος είναι ένα ιστορικό αστρονομικό όργανο το οποίο χρησιμοποιούσαν οι ναυτικοί και οι αστρονόμοι για την ναυσιπλοΐα και την παρατήρηση του Ήλιου και των αστεριών από τον 3ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 18ο αιώνα μ.Χ.  Χρησιμοποιώντας τον αστρολάβο προέβλεπαν τις θέσεις του ήλιου, της σελήνης, των πλανητών, των άστρων και των δορυφόρων. Με τη βοήθεια του αστρολάβου είναι δυνατό να βρεθεί η ώρα, αν είναι γνωστό το γεωγραφικό μήκος και πλάτος ή αντίστροφα.

Η εφεύρεσή του αποδίδεται στον Έλληνα αστρονόμο και μαθηματικό Απολλώνιο τον Περγαίο (πιθανότατα γύρω στο 220 π.Χ.) και λίγο αργότερα στον Ίππαρχο τον Ρόδιο  2ο αι. π.Χ. και αρχικά είχε σχήμα σφαίρας (αστρολάβος Ιππάρχου).

Αργότερα, τον 8ο με 10ο αι., ο αστρολάβος έλαβε σχεδόν επίπεδη μορφή από τους Άραβες (λέγεται ότι ο πρώτος επίπεδος αστρολάβος φτιάχτηκε τον 8ο αιώνα από τον Πέρση μαθηματικό Fazari) και απαρτιζόταν από έναν κύκλο και ένα κινητό βραχίονα, ο οποίος προσδιόριζε το ύψος των ουράνιων σωμάτων και ιδίως του Ήλιου και της Σελήνης. Από την Ισλαμική Ισπανία, ο αστρολάβος διαδόθηκε στην Ευρώπη τον 11ο αιώνα μ.Χ. και χρησιμοποιήθηκε στην ναυσιπλοΐα μέχρι τον 18ο αι. έως ότου τελικά αντικαταστάθηκε από τον εξάντα.                                                                      

Από την ύπαρξη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων χρονολογημένου στον 2ο αιώνα π.Χ,, ενός μηχανισμού περισσότερο προχωρημένου ακόμη και από τους αστρολάβους που κατασκεύασαν οι Άραβες αιώνες αργότερα, φαίνεται ότι στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν ήδη παρόμοιοι μηχανισμοί, όπως φαίνεται και από περιγραφές του Κικέρωνα, του Πλουτάρχου, του Πρόκλου κ.α..

Μετά από το θάνατο της Υπατίας  η Ευρώπη έχασε τον αστρολάβο με την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όταν ολοταχώς προχωρούσε για την περίοδο της ιστορίας που ονομάζεται Μεσαίωνας. Μεγάλο μέρος από την  Ελληνιστική γνώση χάθηκε για τη Δυτική Ευρώπη, εφόσον  για τον τότε πληθυσμό οτιδήποτε αφορούσε τη σχετική τεχνολογία  θεωρούταν «παγανιστικό». Ωστόσο, διατηρήθηκε και διατηρείται ζωντανή στον ισλαμικό κόσμο, όπου υπάρχουν πολλά στοιχεία από τη χρήση και την ανάπτυξή της.

Τα πρώτα αστρονομικά ρολόγια, όπως το περίφημο ρολόι στην Πράγα, έχουν επηρεαστεί από τον αστρολάβο  με πολλούς τρόπους. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι τα ρολόγια εργασίας και οι αστρολάβοι σχεδιάστηκαν για να παράγουν μια συνεχή προβολή της θέσης του ήλιου, των αστεριών και των πλανητών.

Αν και ο αστρολάβος αντικαταστάθηκε από πιο ακριβή και εξειδικευμένο εξοπλισμό στα μέσα του 17ου αιώνα, χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα στην αστρονομία, ειδικά για εκπαιδευτικούς λόγους. Οι αστρολάβοι δεν είναι αντικείμενα σεβασμού μόνο για την ιστορία τους, αλλά και για τις δυνατότητές τους. Πολύ περισσότερο όμως, οι αστρολάβοι εκτιμούνται σήμερα ως αρχαία όργανα της αστρονομίας για τη μαγεία και την ομορφιά τους.

Για περισσότερες πληροφορίες και εικόνες επισκεφτείτε την παρακάτω σελίδα.

https://www.digitallife.gr/astrolavos-enas-ypologisths-xiliadwn-etwn-32230

Μπορείτε να δείτε επίσης μία μεγάλη συλλογή αστρολάβων στην έκθεση του Μουσείου της Οξφόρδης History of Science Museum.

Astrolabes listing, sorted by date (ox.ac.uk)

Βαγγελή Βαρβάρα, Μοναστηρίδης Ιωακείμ

 

 

[Μικρογραφία:
Αστρολάβος από τη μόνιμη έκθεση στο ίδρυμα Andalusian scientific heritage at Fundacion El legado Andalusi and el Parque de las Ciencias, Γρενάδα, Ισπανία]
Περισσότερα

Ένας «αστρολάβος» για τις θετικές επιστήμες

Ένας «αστρολάβος» για τις θετικές επιστήμες

Πώς θα μπορούσε να πορευτεί ένα πλοίο χωρίς αστρολάβο μέσα στη σκοτεινή, αχανή θάλασσα στην αρχαιότητα ή ακόμη και στον 17ο αιώνα;

Πώς θα πορευόμασταν στον 21ο αιώνα χωρίς τη συνδρομή των θετικών επιστημών; Πώς θα αντιμετωπίζαμε το παράλογο και το χάος χωρίς τον ορθολογισμό και τη μεθοδικότητά τους, τη δυναμική και τη φαντασία τους;

Γιατί και το σχολείο μας να μην έχει τον δικό του «αστρολάβο», μια στήλη αφιερωμένη στις θετικές επιστήμες;

Ναι, σίγουρα! Ένας «αστρολάβος» θετικών επιστημών μπορεί να μας ταξιδέψει στον μαγικό τους κόσμο. Τι θα φιλοξενεί αυτή η νέα στήλη στον ιστοχώρο μας; Τα ερωτήματα, τα ενδιαφέροντα, τις αναζητήσεις όλων, μαθητών και μαθητριών, εκπαιδευτικών και επιστημόνων για τον ευρύ και συναρπαστικό κόσμο των θετικών επιστημών:

  • Ανακοινώσεις για διαγωνισμούς που αφορούν τα γνωστικά αντικείμενα των θετικών επιστημών.
  • Οδηγό χρήσιμων εργαλείων για τα μαθήματα των θετικών επιστημών.
  • Δράσεις που γίνονται στο σχολείο μας και που προωθούν τις θετικές επιστήμες.
  • Νέα και άρθρα, διαφωτιστικά για την έρευνα στον χώρο των θετικών επιστημών.
  • Εναλλακτικές προτάσεις εξόδου σε χώρους, ιδρύματα, εκθέσεις που υπηρετούν τις θετικές επιστήμες και καλούν τους συμμετέχοντες σε ένα γοητευτικό ταξίδι γνώσης και φαντασίας.

Η στήλη μας για τις θετικές επιστήμες καλεί όλους και όλες να συμμετέχουν,

όχι ως θεατές

αλλά ως αληθινοί ερευνητές που εξακολουθούν να απορούν και να αναζητούν,

σαν εμπνευσμένοι ταξιδευτές μέσα στην πρόκληση της έναστρης νύχτας.

Γι αυτό χρειαζόμαστε έναν αστρολάβο…

 

[Μικρογραφία:
Αναπαράσταση του μπροστινού τμήματος του αστρολάβου-μηχανισμού των Αντικυθήρων, έρευνα USL]
Περισσότερα

Νέο Πρόγραμμα: με την πεποίθηση ότι θα … παλιώσει!

Νέο Πρόγραμμα: με την πεποίθηση ότι θα … παλιώσει!

Από τη Δευτέρα 29 Νοεμβρίου θα ισχύσει νέο Πρόγραμμα.

Μπορείτε να δείτε την έκδοση για τους μαθητές και τις μαθήτριες εδώ.

Μπορείτε να δείτε την έκδοση για τις/τους εκπαιδευτικούς εδώ.

 

 

 

[Μικρογραφία:
Γιάννης Τσαρούχης (1910-1989)
Καφενείον το Νέον (Νύχτα), 1965-1966
Λάδι σε μουσαμά, 127 Χ 180 εκ.
Εθνική Πινακοθήκη

Βλ. link  Καφενείον το Νέον (Νύχτα) (nationalgallery.gr)]

Περισσότερα

Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών: «Είμαι γυναίκα»

Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών: «Είμαι γυναίκα»

Είμαι γυναίκα.

Είμαι γυναίκα και αυτό σημαίνει:  Άντε στην κουζίνα σου να πλύνεις κάνα πιάτο! Γυναίκα οδηγός τι περιμένεις; Οι όμορφες γυναίκες είναι χαζές! Μην στέκεσαι έτσι! Μην μιλάς τόσο δυνατά! Μην μιλάς τόσο πολύ! Ακολούθα την μόδα! Μην παραπονιέσαι! Μην τρως τόσο πολύ! Κάνε δίαιτα! Γιατί είσαι τόσο λεπτή; Απλά φάε! Στους άνδρες δεν αρέσει! Καλά πως θα σε παντρέψουμε έτσι; Μην είσαι τόσο ευαίσθητη! Μην είσαι τόσο δυναμική! Πώς ντύνεσαι έτσι κορίτσι πράγμα; Είσαι χοντρή μην βάζεις ρίγες! Είναι “εύκολη”! Σε ποιον έκατσε άραγε για να πάρει την δουλειά; Κρύψε τα σημάδια σου! Προσπαθείς υπερβολικά! Φόρα μέικ-απ! Όχι τόσο! Να είσαι cool! Να είσαι girly! Κάνε παιδί, μόνο τότε θα είσαι επιτυχημένη! Κάν΄του και ένα αδελφάκι καλέ, μόνο του θα μείνει; Καλά άλλες δουλειές δεν έχει αυτή παιδιά μόνο κάνει, τι τα θέλει τόσα; Πού πας να δουλέψεις, τα παιδιά ποιος θα τα προσέχει; Δεν είναι δουλειά για γυναίκες αυτή! Το ασθενές, το αδύναμο φύλο!

Είμαι γυναίκα.

Είμαι ένα κορίτσι που μεγαλώνει σε μια κοινωνία που ακούγονται συνεχώς αυτές οι ‘’ατάκες’’ και ακόμα περισσότερες. Σε μία κοινωνία που το 95% των ανθρώπων έχει έστω μία προκατάληψη απέναντι στις γυναίκες. Σε μία χώρα με συνταγματική ισότητα αλλά κοινωνικό διαχωρισμό.

Είμαι γυναίκα.

Και κοίτα να δεις έμαθα πολλά. Έμαθα από το δημοτικό πως πάντα τα αγόρια βοηθάνε να κουβαλήσουν τα θρανία κι ας τα έριχνα δύο κεφάλια μπόι. Έμαθα από τα 12 μου να κρύβω τις σερβιέτες μου και τους πόνους μου. Γιατί εξάλλου είναι ντροπή… Αργότερα έμαθα,  όταν βγω έξω το βράδυ, θα πρέπει να σκεφτώ τι θα φορέσω, από ποιο δρόμο θα πάω, τι θα κουβαλάω μαζί μου. Γιατί άμα συμβεί κάτι, θα φταίω πάντα εγώ που προκάλεσα… Επίσης θα μάθω πως την δουλειά πάντα θα την πάρει ο άνδρας με τα ίδια προσόντα,  γιατί εγώ κάποια στιγμή θα έχω περίοδο, κάποια στιγμή θα γεννήσω και τότε δεν θα αποδίδω όπως εκείνος.

Είμαι γυναίκα.

Είμαι ένα κορίτσι με θαυμασμό για τις γυναίκες που αγωνίστηκαν και αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους. Που μάχονται κατά των προκαταλήψεων ανεξαρτήτως φύλου, γιατί δεν είναι λίγες οι φορές που ακούσαμε και το: οι άνδρες δεν κλαίνε ή σαν κοριτσάκι κάνεις ή η επιθετικότητα είναι στη φύση του άνδρα!  Ένα κορίτσι με θαυμασμό για τους άνδρες που είναι σε αυτόν τον αγώνα σύμμαχοι. Και ναι, ο αγώνας συνεχίζεται. Όσο υπάρχουν γυναίκες που τους συμπεριφέρονται σαν αντικείμενα. Που υποφέρουν. Που εγκαταλείπουν τα όνειρά τους εξαιτίας της γνώμης των άλλων. Έχουμε την τύχη να ζούμε σε μια κοινωνία καλύτερη από τις γιαγιάδες μας. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν θα αγωνιστούμε να την κάνουμε ακόμη καλύτερη για τις κόρες μας. Πρέπει να μάθουμε και να ξεμάθουμε πράγματα με στόχο την ισότητα. Και ας ζήσουμε σε μία κοινωνία με ίσες ευκαιρίες. Σε μια κοινωνία που όλα τα φύλα θα έχουν ίσα δικαιώματα και ίσες υποχρεώσεις.

Είμαι γυναίκα.

Και δεν ανήκω σε κανέναν. Δεν ανήκω στον άνδρα μου, στο αφεντικό μου, στους άλλους. Ανήκω μόνο στον εαυτό μου. Και θα το φωνάζω όσο χρειαστεί.

Είμαι γυναίκα.

Και πολλές φορές ξεχνάω πως έχω μόνο μία φωνή. Πως όπως μιλάω για τους άλλους, θα μιλάω και για τον εαυτό μου. Όταν σχολιάζω άλλες γυναίκες, ακόμα και πάνω στο κουτσομπολιό χρησιμοποιώντας “αθώες” εκφράσεις όπως: «κοίτα τι φοράει αυτή», «είδες; χωρίς photoshop είναι γεμάτη κυτταρίτιδα», «σίγουρα έχει κάνει πλαστική», «πω πω! σαν ανορεξική είναι», «σαν π…. ντύθηκε»- τις ίδιες εκφράσεις θα χρησιμοποιήσω και για τον ίδιο μου τον εαυτό. Και όταν έρθει η ώρα να πάρω κιλά ή να αποκτήσω κυτταρίτιδα, γιατί κάποια στιγμή θα συμβεί αν θέλω να ζήσω την ζωή μου, θα δυσκολευτώ να αποδεχτώ τον ίδιο μου τον εαυτό. Και αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο τίμημα για έναν “αθώο” και εντελώς αχρείαστο σχολιασμό. Και πολλές φορές ξεχνάω πως η αγάπη γεννάει αγάπη και η κακία μόνο κακία.

Είμαι γυναίκα.

Και θέλω να στηρίζω τις άλλες γυναίκες. Γιατί μαζί είμαστε πιο δυνατές. Όχι μόνο όταν συμβεί κάτι, αλλά πάντα ακριβώς για να μην συμβεί κάτι. Γιατί πίσω από κάθε επιτυχημένη γυναίκα, κρύβεται μια ομάδα άλλων επιτυχημένων γυναικών που την στηρίζουν. Και η επιτυχία της μιας, δεν είναι αποτυχία καμιάς. Και αγαπώ τις άλλες γυναίκες. Γιατί η αγάπη κάνει θαύματα.

Είμαι γυναίκα.

Και μαζί με τις άλλες γυναίκες θα γίνω μια φωνή, μια αγκαλιά για όσες γυναίκες δεν είναι εδώ. Για όσες χάθηκαν γιατί ακριβώς είναι γυναίκες. Ο αριθμός αυτός πλέον είναι διψήφιος μόνο για φέτος, και ακόμη δεν τέλειωσε η χρονιά. Στις πόσες άραγε ξυπνάει μια κοινωνία;!

 

13 γράμματα

 

Στην πρώτη θορυβηθήκαμε

Στην τελευταία κοιμηθήκαμε

Την επόμενη περιμένουμε

Σαν πιόνια που πέφτουνε

Φυσιολογικό έγινε

πάλι κάτι έτυχε

λένε δεν φαινότανε

μα ήξεραν πως θα γινότανε

στη λίστα προστέθηκε άλλη μία

ποια σβήστηκε, άλλη ιστορία…

 

Είχαν όνομα και ζωή

για όλα έφταιγε η ορμή

μικρή, πού πήγαινε;

είδε όσες μείνανε

χειρότερα άμα μιλήσεις

ΦΤΑΙΣ! Θα σβήσεις

Γιατί τώρα; σε ρωτάνε

ήταν η ώρα; και γελάνε

 

Το μικρόβιο του  μυαλού τους

εξαπλώνουμε,

όποια φύγει, ΠΡΟΣΕΧΕ!

δεν ήταν ατύχημα ο λόφος

ούτε δυστύχημα ο φόνος

Όσο χρειαστεί

θα φωνάζω, να ακουστεί

13 γράμματα

όχι δολοφονία

Δεν είναι φάντασμα

ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ

 

Αλεξανδρίδου Ελένη

Καραγκιόζη Βένια

3ο ΓΕ.Λ. Ευόσμου, Β1, 2021-22

 

[Μικρογραφία:
Frida Kahlo
Unos Cuantos Piquetitos
Λάδι, Μέταλλο, 30 Χ40 εκ.
Dolores Olmedo Collection, Mexico City, Mexico

Η Frida Kahlo έφτιαξε τον πίνακα με τίτλο unos cuantos piquetitos (μερικές μικρές μαχαιριές) το 1935, εμπνευσμένη από πραγματικό γεγονός. Διάβασε στην εφημερίδα ένα άρθρο για κάποιον άντρα που, τύφλα στο μεθύσι, σκότωσε τη γυναίκα του με πολλαπλές μαχαιριές. Όταν ο δολοφόνος συνελήφθη, διαμαρτυρήθηκε, λέγοντας πως το μόνο που της έκανε ήταν «unos cuantos piquetitos» (κάνα-δυο κοψιματάκια – μια λέξη που θα χρησιμοποιούσε π.χ. για τσιμπήματα κοριού). Η Kahlo δημιούργησε τον ομότιτλο πίνακά της εμπνευσμένη από το σχετικό ειδησεογραφικό δημοσίευμα, όμως κάποιοι ιστορικοί τέχνης πιστεύουν πως το συνδύασε με τον προσωπικό της πόνο, αφού είχε μάθει για μιαν από τις πιο επώδυνες απιστίες του συζύγου της Diego Rivera: τη σχέση του με την αδερφή της Cristina]

 

Περισσότερα

Το Β1, το Β3 και το Β5 στην Άνω Πόλη!

Το Β1, το Β3 και το Β5 στην Άνω Πόλη!

Την Παρασκευή 12 Νοεμβρίου το σχολείο με την συμμετοχή των τμημάτων Β1, Β3 και Β5, πραγματοποίησε εκπαιδευτική επίσκεψη στην Άνω Πόλη. Πρώτος σταθμός τα τείχη του Επταπυργίου (Γεντί Κουλέ) όπου η μαθήτρια του Β1 Κουσίδου Αναστασία ξενάγησε τους συμμαθητές της. Ακολούθησε επίσκεψη στον Πύργο του Τριγωνίου και στη Μονή Βλατάδων. Σειρά είχε ο Ναός του Οσίου Δαυίδ (Μονή Λατόμου), όπου οι μαθητές θαύμασαν το μοναδικό ψηφιδωτό με τη μορφή του Χριστού. Η δράση ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη στο Ι.Ν του Αγίου Δημητρίου. Ευχαριστούμε θερμά τον εκπαιδευτικό Τσοκανάρα Γεώργιο που οργάνωσε την επίσκεψη και μοιράστηκε μαζί μας τις γνώσεις του. 

Περισσότερα